“Chúng tôi rất tiếc phải thông báo rằng chúng tôi không thể nhận bạn vào chương trình năm nay.”

Lá thư ấy khép lại cơ hội mà tôi từng tin chắc sẽ mở ra hành trình tiến sĩ của mình tại Đại học Cornell. Lòng tôi quặn thắt, cảm giác thất bại và hụt hẫng bao trùm. Một ý nghĩ tiêu cực chợt loé lên: “Nếu không thể vào Cornell, có lẽ mình chẳng đủ giỏi để theo đuổi học vị tiến sĩ.”

Trong cơn chao đảo, tôi tìm đến những người tôi tin tưởng - các giáo sư hướng dẫn luận văn thạc sĩ của tôi. Họ lắng nghe lời giãi bày, và nhẹ nhàng nhắc nhở về những gì tôi đã làm được: “Em có thể làm được, em có năng lực! Thay vì Cornell, hãy cân nhắc Đại học Colorado Boulder và giáo sư Lori Peek.”

Lúc ấy, một loạt câu hỏi liên tục quay cuồng trong tâm trí tôi: Liệu Boulder có phải lựa chọn đúng? Liệu mình có thể theo kịp chương trình? Liệu mình có đủ năng lực để làm việc cùng giáo sư Peek? Tôi trăn trở rất nhiều, rồi cuối cùng tự nhủ: “Nếu đã tin tưởng họ, hãy tin cả những điều họ thấy ở mình.”

Quyết định này không xóa tan nỗi sợ hãi, nhưng đó là bước đi đầu tiên để tôi nhận ra rằng thất bại không phải là dấu chấm hết.

Những tháng đầu tiên tại Đại học Colorado Boulder là một cuộc chiến không cân sức. Tôi kiệt quệ, vừa cố gắng níu giữ niềm tin vào tương lai, vừa đấu tranh với một tiếng nói dai dẳng, thì thầm trong tâm trí: “Mình không giỏi như mọi người nghĩ.”

Tôi nghi ngờ kiến thức, kỹ năng và thậm chí cả vốn tiếng Anh của mình. Mỗi lần như vậy, tôi lại ngồi trước trang giấy trắng, ghi xuống lý do mình bắt đầu. Và lần nào ký ức cũng đưa tôi trở lại ngày còn là sinh viên của Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV).

Khi ấy tôi vẫn chỉ là một cô sinh viên năm cuối nhỏ bé chưa có kinh nghiệm về nghiên cứu khoa học. Theo chương trình học, tôi bắt tay vào xây dựng khóa luận tốt nghiệp từ con số không.

Suốt hơn sáu tháng, tôi đi từng bước chậm mà chắc. Tôi học cách đặt câu hỏi nghiên cứu rõ ràng, cô đọng, khả thi để thực hiện. Tôi tỉ mẩn chuẩn bị đề cương nghiên cứu, thu tập dữ liệu khảo sát, đến chạy các phân tích dữ liệu định lượng và cuối cùng là tự tay chau chuốt từng câu chữ hoàn chỉnh cho khóa luận.

Ở mỗi bước chân, tôi được cô Sana hướng dẫn, kèm cặp. Cô không chỉ dẫn dắt tôi đi qua từng bước của quy trình nghiên cứu mà còn khuyến khích tôi tham gia và thuyết trình tại hội nghị "Du lịch Việt Nam trong thế kỷ 21" về du lịch bền vững, nơi tôi nhận ra bản thân thực sự yêu thích nghiên cứu khoa học. 

Tôi cũng nhớ những người bạn đồng môn - những người cùng tôi học mỗi ngày, và đôi khi còn dạy cho tôi cách xử lý phân tích thống kê cho nghiên cứu của mình. Có những người trong số họ đã trở thành những người bạn thân thiết của tôi, luôn yêu thương và cổ vũ tôi trên mọi nẻo đường. 

Những tháng năm đó trở thành ngọn đèn bền bỉ soi sáng trên hành trình mới của tôi, cho tôi dũng khí để tin vào tiềm năng của bản thân,cho tôi sức mạnh để theo đuổi con đường nghiên cứu khoa học và cho tôi nghị lực tiếp tục chinh phục tấm bằng tiến sĩ. 

Được làm việc cùng giáo sư Lori Peek - một nhà xã hội học hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu thảm họa và là trái tim của nhóm nghiên cứu xuất sắc tại Trung tâm Nghiên Cứu Thiên Tai - là một cơ hội quý giá mà đam mê nghiên cứu đã mở ra cho tôi. 

Đồng hành cùng cô Peek, tôi như được tiếp thêm lửa đam mê. Trong mỗi cuộc họp, chúng tôi thảo luận về nhiều chủ đề, khung lý thuyết và phương pháp nghiên cứu. Sau mỗi buổi, tôi luôn dành ít nhất ba tiếng mỗi ngày để đọc, viết, nghiền ngẫm về những điều cô dạy. Theo thời gian, những lời khen ngợi từ đồng nghiệp nhiều dần: về sự chuyên nghiệp, về cách tôi ứng xử và sự tận tâm với nghiên cứu khoa học. Tôi ngẫm về những lời ấy và rồi nhận ra: “Mình hoàn toàn đủ khả năng trở thành một nhà xã hội học.”  

Có được những điều này, tôi biết ơn những tháng năm ở BUV -  nơi trang bị cho tôi không chỉ kỹ năng mềm mà còn cả đạo đức nghề nghiệp, trở thành nền tảng vững chắc để tôi trưởng thành. Từ cách viết email chuyên nghiệp, trích dẫn học thuật, quy tắc ăn mặc khi thuyết trình đến kỹ năng giao tiếp, BUV đã dạy tôi tinh thần làm việc chuyên nghiệp và chuẩn mực trong môi trường học thuật. Cho đến nay, tinh thần ấy vẫn luôn hiện diện trong tôi. Tôi vẫn nhớ ngày đầu tiên bước vào cao học, tôi đã mặc một chiếc váy nghiêm chỉnh như thể mình đang bước vào buổi thuyết trình kết môn tại BUV.

Những hoạt động ngoại khóa tại BUV cũng đã rèn luyện giúp tôi những phẩm chất quan trọng trong công việc nghiên cứu sau này.  Nhờ tham gia CLB nhảy và đội ngũ Đại Sứ Sinh Viên BUV, tôi học được cách luôn giữ chữ tín và có mặt đúng hẹn, có trách nhiệm và giữ tác phong nghiêm túc trong công việc. Việc tự thiết kế danh thiếp và chữ ký email tại BUV cũng đã trở thành một trong những thói quen tôi mang theo ngay từ ngày đầu tiên của chương trình cao học.  

Vào ngày mà tôi đang rong ruổi trên con đường từ Utah đến Colorado để bắt đầu chương trình tiến sĩ, tôi đã gửi một lá thư cảm ơn qua email đến giáo sư hướng dẫn thạc sĩ của tôi. Hồi âm của thầy vẫn luôn in đậm trong trí nhớ tôi: “Sự tâm huyết của em với sự nghiệp học tập, tính tò mò và ham học hỏi nhưng một bản năng trong em, là những yếu tố mà thầy mong muốn được chứng kiến ở tất cả sinh viên theo học thầy.” Những lời ấy khắc sâu vào trái tim tôi, truyền cho tôi cảm hứng và động lực trong hành trình nghiên cứu khoa học của mình. 

Từ một cô gái Việt Nam nhỏ bé, tôi chưa từng nghĩ sẽ có ngày mình đứng giữa hội trường quốc tế, đối diện hơn 700 quan chức, học giả và chuyên gia hàng đầu. Tim tôi đập liên hồi như muốn vỡ tung, bàn tay run nhẹ khi nắm chặt micro. Nhưng khi bắt đầu kể về những người sống sót sau cơn bão Harvey, về cách họ gắn kết, tựa vào nhau trong tuyệt vọng để cùng dựng lại niềm tin, tôi bỗng cảm nhận được nguồn sức mạnh dâng trào.

Khoảnh khắc ấy, tôi không chỉ là một nghiên cứu sinh đang trình bày số liệu; tôi trở thành tiếng nói đại diện cho những con người bình thường nhưng kiên cường, mang câu chuyện của họ đến nơi những quyết định quan trọng được định hình. Từ một vị trí khiêm nhường, tôi đã chạm vào trái tim người nghe và mở ra những cuộc đối thoại mới, những hợp tác nghiên cứu bền vững. Niềm tin mà giáo sư Peek trao gửi cho tôi cũng thêm một lần được chứng minh, khi bà tin tưởng giao tôi vai trò thủ lĩnh đội tình nguyện viên, dẫn dắt nhóm hỗ trợ các phiên thảo luận và thuyết trình của hội thảo.

Khi Hội thảo khép lại, tôi mang theo trong tim những lời nhắn nhủ đầy chân thành: “Cảm ơn vì công việc quan trọng mà bạn đang làm ở đây”; “Bạn thực sự có tiềm năng để làm nên những điều tuyệt vời!”; “Cảm ơn đã truyền cảm hứng cho tôi qua nghiên cứu của bạn.” Những lời khích lệ cuộn trào như sóng vỗ, đưa tôi ngược về ký ức của bài thuyết trình đầu tiên tại BUV. Tôi biết rõ: “Đây chính là nơi tôi thuộc về.”

Trong nghiên cứu thảm họa, khả năng phục hồi được định nghĩa là “trở lại như cũ", nhưng với tôi, nó nên được hiểu là “tiến về phía trước”. Hành trình Trái Tim Sư Tử của tôi từng chạm đáy vực vì một lời từ chối, nhưng nó đã được phục hồi bởi những con người chạm đến trái tim tôi bằng sự khích lệ, bởi niềm tin ngày một lớn vào nghiên cứu của chính mình, và bởi nơi tôi đã bắt đầu - BUV.